|
 |
|
 |
| |
| |
Haber Başlık : |
SGK kapsamında Avukatın ödeyeceği prim |
| |
Haber Ayrıntı: |
SERBEST ÇALISAN AVUKATLARIN
SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİNDE
5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUYLA
YAPILAN DEĞĐİŞİKLİKLER HAKKINDA GENEL DEĞERLENDIRME
1- TOPLULUK SİGORTASI UYGULAMASI 01.10.2008 TARİHİNDE SONA ERİYOR
01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girecek olan 5510 sayılı Kanunla, serbest çalısan
avukatların sosyal güvenliklerinin topluluk sigortası yoluyla sağlanmasına iliskin 1136
sayılı Avukatlık Kanununun 186, 188 ve 191 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununun 86 ncı maddesi yürürlükten kaldırıldığından, topluluk sigortası
uygulamaları 01.10.2008 tarihinde sona erecektir. (5510 SK. Madde 106)
2- SERBEST ÇALISAN AVUKATLARIN 01.10.2008 TARİHİNDEN İTİBAREN TABİ
TUTULACAKLARI SİGORTALILIK HALİ
Serbest çalısan avukatlar 01.10.2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunun 4 ncü
maddesinin (b) bendi kapsamında sigortalı ve genel sağlık sigortalısı sayılacak ve
haklarında malullük, yaslılık, ölüm, is kazası ve meslek hastalığı sigortaları ile genel
sağlık sigortası hükümleri uygulanacaktır. (5510 SK.Geçici Madde 6)
3- AVUKATLARIN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ
a) Kuruma Sigortalı İse Giris Bildirgesi Verilmesi
01.10.2008 tarihinden önce topluluk sigortasına devam etmekte olan avukatların
Kanunun 4 üncü maddesinin (b) bendi kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumuna tescil
islemleri topluluk sigortası kayıtları esas alınarak Kurumca sağlanacak olmakla birlikte,
kayıtların doğrulanabilmesi için avukatların da Kanunun yürürlük tarihinden itibaren
üç ay içerisinde (31.12.2008 tarihine kadar) örneği Kurumca hazırlanan “Sigortalı Đse
Giris Bildirgesi” ni doldurarak Kuruma vermeleri zorunludur.(5510 SK. Geçici Madde 6)
01.10.2008 tarihinden sonra serbest avukat olarak çalısmaya baslayacak olanların
Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeleri için ilgili vergi daireleri görevli kılınmıstır, söz
konusu avukatların ayrıca bildirim yapma yükümlülüğü yoktur. (5510 SK. Madde 8)
b) Kuruma Sigortalı Đsten Ayrılıs Bildirgesi Verilmesi
Serbest avukatlık faaliyeti sona eren avukatların örneği Kurumca hazırlanan “sigortalı
isten ayrılıs bildirgesi” düzenleyerek on gün içerisinde Kuruma vermeleri zorunludur.
4- 01.10.2008 TARİHİNDEN GEÇERLİ OLAN PRİM ORANLARI, PRİME ESAS
ALINACAK KAZANCIN BEYANI
a) Prim Oranları
01.10.2008 tarihinden geçerli olmak üzere serbest çalısan avukatlar da diğer serbest
çalısanlar gibi tüm sigorta kollarına tabi tutulacaklarından;
Đs kazası ve meslek hastalığı % 1
Malullük, yaslılık, ölüm % 20
Genel sağlık sigortası % 12,5
Toplam % 33,5
Oranında prim ödeyeceklerdir. (5510 SK. Madde 81/g)
b) Prime Esas Alınacak Kazancın Beyanı
Serbest çalısan avukatların ödeyecekleri primler, prime esas kazancın alt sınırı olan
asgari ücret ile üst sınırı olan asgari ücretin 6,5 katı arasında olmak kosuluyla,
kendilerinin aylık olarak beyan edeceği kazanç tutarlarına yukarıdaki oranlar
uygulanarak hesaplanacaktır.
Alt ve üst sınır arasında olmak kaydıyla Kuruma her ay ödenen primler, ödemenin ait
olduğu ay için beyan olarak kabul edilecek, iliskin olduğu aya ait primin yasal süresinde
ödenmemesi ve bu süre içinde yazılı beyanda da bulunulmaması halinde ise, primler alt
sınır üzerinden tahakkuk ve tahsil olunacaktır.
Yanında sigortalı çalıstıran avukatlar, çalıstırdıkları sigortalılardan prime esas kazancı en
yüksek olanın kazancının altında kazanç beyan edemeyecek, bu kurala aykırı beyanda
bulunulduğunun tespit edilmesi halinde aradaki farka ait primler gecikme cezası ve
gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.
Serbest çalısan avukatların her ay otuz tam gün üzerinden prim ödemeleri zorunludur.
(5510 SK. Madde 80/i)
5- 5510 SAYILI KANUNUN YÜRÜRLÜK TARİHİNDEN ÖNCEKİ PRİM ÖDEME
SÜRELERİYLE SONRAKİ PRİM ÖDEME SÜRELERİNİN BİRLESTİRİLMESİ
01.10.2008 tarihine kadar 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi tutulan serbest
avukatların sigortalılıkları bu tarihten itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında devam edecektir. Dolayısıyla ilgililerin emeklilik
islemlerinde 01.10.2008 tarihinden önceki prim ödeme süreleriyle bu tarihten sonraki
prim ödeme süreleri iki ayrı sigortalılık hali olarak kabul edilecek ve prim ödeme süreleri
2829 sayılı Kanun hükümlerine göre birlestirilerek değerlendirilecektir.
Bu durumda 01.10.2008 tarihinden sonra Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(b) bendi kapsamında geçecek prim ödeme sürelerinin 3,5 yıldan fazla olması halinde
ilgilinin emeklilik islemi eski Bağ-Kur Kanununa göre yapılacağından, sigortalı bayan ise
en az 20 tam yıl, sigortalı erkek en az 25 tam yıl prim ödemis olması sartı aranacaktır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre emekliliğe hak kazanmıs olmasına rağmen
çalısmalarını 01.10.2008 tarihinden sonra da sürdürmeyi düsünen serbest çalısan
avukatların bu durumu gözönünde tutmaları gerekir. (5510 SK.Geçici Madde 2)
6- SERBEST ÇALISAN AVUKATLAR DA 01.10.2008 TARİHİNDEN SONRA KISA
VADELİ SİGORTA KOLLARINDAN SAĞLANAN YARDIMLARDAN
YARARLANABİLECEK
Serbest çalısan avukatlar 01.10.2008 tarihinden sonra asağıdaki yardımlardan da
yararlanabileceklerdir.
a) Đs kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya sürekli isgöremezlik geliri
bağlanması,
b) İs kazası veya meslek hastalığı sonucu ölüm halinde, sigortalının hak sahiplerine gelir
bağlanması,
c) İs kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği ödenmesi,
d) İs kazası veya meslek hastalığı ile analık nedeniyle ortaya çıkan is göremezlik
süresince sigortalıya geçici is göremezlik ödeneği ödenmesi,
e) Sigortalı kadına veya sigortalı olmayan esinin doğum yapması nedeniyle sigortalı
erkeğe emzirme ödeneği verilmesi, (5510 SK. Madde 15, 16, 18)
7- SERBEST ÇALISAN AVUKATLAR BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUKLARI
KİMSELERLE BİRLİKTE SAĞLIK YARDIMLARINDAN YARARLANABİLECEK
İkametgahları Türkiye’de olmak kosuluyla, serbest çalısan avukatlarla emekli avukatlar
01.10.2008 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalısı sayılacak ve asağıda belirtilen
bakmakla yükümlü oldukları kimselerle birlikte sağlık yardımlarından yararlanacaklardır.
Serbest çalısan avukatlar sigortalı olarak tescil edildikleri tarihten, aylık veya gelir
bağlanmıs bulunan avukatlar ise aylık veya gelirden yararlanmaya basladıkları tarihten
itibaren genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmis sayılacaktır. Bunların genel sağlık
sigortalısı olarak tescil edilmeleri için ayrıca bir bildirimde bulunmaları gerekmemektedir.
Kanunun 60 ıncı maddesine göre Genel sağlık sigortalısının sigortalı ya da isteğe bağlı
sigortalı olmayan ve kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamıs olan;
a) Esi,
b) 18 yasını, lise ve dengi öğrenim görüyorsa 20 yasını, yüksek öğrenimde ise 25
yasını doldurmamıs ve evli olmayan çocukları ile yasına bakılmaksızın çalısma
gücünün en az %60’nı yitirdiği tespit edilen ve evli olmayan çocukları,
c) Her türlü kazanç ve irattan elde ettiği geliri asgari ücretin net tutarından az olan
ve diğer çocuklarından sağlık yardımı almayan ana ve babası,
Genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kimseler olarak kabul edilmektedir.
8- SERBEST ÇALISAN EMEKLİ AVUKATLARIN ÖDEYECEKLERİ SOSYAL
GÜVENLİK DESTEK PRİMİ
Emekli avukatlar, önceden olduğu gibi, sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle ve
emekli aylıkları kesilmeksizin serbest avukatlık faaliyetlerini sürdürebileceklerdir.
Bunların ödeyecekleri sosyal güvenlik destek primi emekli aylıklarına 2008 yılı için %12,
2009 yılı için %13, 2010 yılı için %14, 2011 ve sonraki yıllar için %15 oranı uygulanarak
hesaplanacak ve ilgililerin emekli aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil olunacaktır.
Ancak söz konusu kimselerden alınacak sosyal güvenlik destek primi, 5510 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılara ilgili
yılın ocak ayında ödenen en yüksek yaslılık aylığı üzerinden hesaplanacak sosyal
güvenlik destek primi tutarından fazla olamayacaktır. (5510 SK. Mad.30, Geç. Mad 14)
9- AVUKATLIK STAJ SÜRELERİ BORÇLANILABİLECEK
Sosyal güvenlik yasalarına tabi olmaksızın geçen avukatlık staj süreleri ilgilinin ya da
hak sahiplerinin talebi halinde borçlandırılabilecek.
Borçlandırılan staj süresi sigortalının prim ödeme gün sayılarına katılacak ve staj süresi
ilgilinin sigortalılık baslangıç tarihinden önce ise, sigortalılık baslangıç tarihi
borçlandırılan staj süresi kadar geriye götürülecektir. (5510 SK. Madde 41 |
 |
|
|
 |
|
 |
|
YARARLI BAĞLANTILAR 
